TVK Rally in Karur: तमिळनाडूच्या करूर येथे अभिनेता ते राजकारणी बनलेल्या थलपति विजय यांच्या तमिळगा वेट्री कझगम (TVK) पक्षाच्या रॅलीत घडलेल्या भयंकर चेंगराचेंगरीमुळे संपूर्ण देश हादरला आहे. या दुर्घटनेत ३९ जणांचा मृत्यू झाला, यात ९ लहान मुलांचा आणि १७ महिलांचा समावेश आहे. या त्रासदीने गर्दी व्यवस्थापनातील गंभीर त्रुटी आणि सुरक्षेच्या नियमांकडे झालेल्या दुर्लक्षावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे. या हादशाची कारणे आणि तो कसा घडला, याची माहिती घेऊया.
अनियंत्रित गर्दीमुळे व्यवस्था कोलमडली
TVK ने करूर पोलिसांना रॅलीसाठी सुमारे १०,००० लोक येतील, अशी माहिती दिली होती. मात्र, शनिवारी संध्याकाळपर्यंत ही संख्या अनपेक्षितपणे ३०,००० ते ३५,००० पर्यंत वाढली. ही संख्या आयोजन स्थळाच्या सुरक्षाव्यवस्था आणि नियोजन क्षमतेपेक्षा कितीतरी पटीने जास्त होती. यामुळे संपूर्ण व्यवस्था कोलमडली. रॅलीचे ठिकाण प्रचंड गर्दी हाताळण्यासाठी तयार नव्हते. प्रवेश आणि बाहेर पडण्याचे मार्ग अरुंद होते, बाहेर पडण्याचे मार्ग स्पष्टपणे चिन्हांकित नव्हते, आणि गर्दी नियंत्रित करण्यासाठी कर्मचाऱ्यांची संख्या अत्यंत कमी होती. पोलिसांनी स्टेजभोवती बॅरिकेड्स, स्वतंत्र प्रवेश-निर्गमन बिंदू आणि बफर झोन तयार करण्यासारख्या अनेक अटी घातल्या होत्या. प्रत्यक्षदर्शींच्या मते, या नियमांचे पूर्णपणे दुर्लक्ष झाले किंवा त्यांची अंमलबजावणी अपुरी राहिली. जेव्हा लोक स्टेजच्या दिशेने धावले, तेव्हा बॅरिकेड्स तुटली आणि बाहेर पडण्याचा मार्ग नसल्याने परिस्थिती भयावह बनली.
सहा तासांच्या प्रतीक्षेनंतर विजय आले, आणि गर्दी स्टेजकडे धावली
गर्दीतील अनागोंदी वाढण्याचे आणखी एक कारण म्हणजे प्रदीर्घ प्रतीक्षा. गेल्या अनेक वर्षांपासून आपल्या लोकप्रियतेने गर्दी खेचणारे विजय रॅलीला सुमारे सहा तास उशिरा पोहोचले. आधीच गुदमरल्यासारख्या परिस्थितीत असलेली आणि बेकाबू झालेली गर्दी विजय स्टेजवर येताच बेसुमारपणे स्टेजच्या दिशेने धावली. याचवेळी चेंगराचेंगर झाली, लोक पडले आणि गुदमरल्याने अनेकांचा जीव गेला.
विजय यांनी हाक मारली, पण वेळ निघून गेली
चेंगराचेंगर होताच विजय स्वतः स्टेजवर अस्वस्थ दिसले. त्यांनी “पोलिस, कृपया मदत करा!” असे ओरडताना ऐकले गेले. त्यांनी गर्दीवर पाण्याच्या बाटल्या फेकल्या आणि रुग्णवाहिकेची व्यवस्था करण्याचा प्रयत्न केला, पण अनेकांसाठी ही मदत उशिरा आली. प्रचंड गर्दीमुळे रुग्णवाहिकांना जखमींपर्यंत पोहोचण्यास उशीर झाला, ज्यामुळे प्रथमोपचार मिळण्यास विलंब झाला. रुग्णालये जखमींनी भरलेली आहेत, आणि ६० हून अधिक जण अजूनही दाखल आहेत. हृदयद्रावक दृश्यांमध्ये एका पित्याला आपल्या मृत मुलाचा देह हातात घेऊन रडताना पाहिले गेले. चेंगराचेंगर बेकाबू होताच विजय यांनी आपले भाषण अचानक थांबवले आणि पत्रकारांशी न बोलता तिरुचिरापल्ली विमानतळावरून चेन्नईला रवाना झाले.
मद्रास उच्च न्यायालयाने आधीच दिला होता इशारा
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी या घटनेवर शोक व्यक्त केला आहे, तर मुख्यमंत्री एम.के. स्टालिन यांनी मृतांच्या कुटुंबीयांसाठी १० लाख रुपयांच्या नुकसानभरपाईची घोषणा केली आहे आणि निवृत्त न्यायमूर्ती अरुणा जगदीसन यांच्या नेतृत्वाखाली न्यायिक चौकशीचे आदेश दिले आहेत. विशेष म्हणजे, या त्रासदीच्या काही आठवड्यांपूर्वीच मद्रास उच्च न्यायालयाने विजय यांच्या रॅलींमधील सुरक्षाव्यवस्थेतील त्रुटींबाबत इशारा दिला होता. जर सुरक्षा त्रुटी कायम राहिल्या तर जीवितहानी होऊ शकते, असे कोर्टाने म्हटले होते. कोर्टाने डीएमके सरकारलाही प्रश्न विचारला होता की, जर जीव गेले तर जबाबदारी कोण घेणार? तसेच सर्व राजकीय पक्षांच्या सभांसाठी समान सुरक्षा नियम तयार करण्याचे निर्देश दिले होते. दुर्दैवाने, शनिवारी कोर्टाचा तो भयंकर इशारा खरा ठरला, आणि ३९ निरपराध लोकांचा दुखद मृत्यू झाला.
